Firmy tworzące spisy abonentów muszą posiadać dobrowolną i jednoznaczną zgodę osób, których dane przetwarzają. Może być ona udzielona tylko jednemu podmiotowi, ale w przypadku jej wycofania wszystkie współpracujące w tym zakresie firmy powinny zareagować, a nawet podjąć rozsądne działania w celu poinformowania np. wyszukiwarki Google.
Na temat tego, jakie konkretne działania powinien podejmować operator telekomunikacyjny oraz współpracujące z nim firmy tworzące spisy zawierające dane abonentów, wypowiedział się Europejski Trybunał Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C‑129/21. Dotyczyła ona spółki Proximus. To dostawca usług telekomunikacyjnych w Belgii, który udostępnia m.in. spisy abonentów na podstawie informacji pozyskiwanych regularnie od operatorów telekomunikacyjnych. Spółka działa zgodnie z przepisami ustawy o łączności elektronicznej. Spisy, o których mowa wyżej, zawierają dane kontaktowe abonentów, czyli nazwisko, adres i numer telefonu. Proximus nie jest jedynym podmiotem, który udostępnia tego typu dane. Podobne zestawienia publikują również inne firmy na podstawie informacji otrzymanych od tej spółki. Operatorzy telekomunikacyjni nie przekazują Proximusowi danych kontaktowych osób, które wyraźnie zastrzegły, że nie chcą być w spisie opracowanym przez tę firmę.
Kłopotliwa aktualizacja danych
Do tego momentu wszystko jest jasne. Sytuacja jednak mocno się komplikuje, gdy wybrany abonent wycofuje udzieloną wcześniej zgodę na udostępnianie swoich danych i informuje o tym tylko jeden podmiot. Tak było właśnie w tym przypadku. Abonent zażądał, aby spółka Proximus nie umieszczała jego danych kontaktowych w zestawieniach abonentów publikowanych zarówno przez tę spółkę, jak i przez osoby trzecie. Status tej osoby – zgodnie z jej życzeniem – został zmieniony, ale tylko na chwilę. Po aktualizacji danych, które firmie Proximus dostarczał Telenet, wszystko wróciło do poprzedniego stanu. Dane tego abonenta ponownie zostały oznaczone jako przeznaczone do udostępniania, ponieważ Telenet nie został poinformowany o tym, że ta osoba zmieniła zdanie co do swoich danych kontaktowych. Tak narodził się spór między Proximusem a abonentem.
Prawo do usunięcia danych w granicach rozsądku
Według wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-129/21 abonent miał prawo zażądać usunięcia swoich danych, co wynika bezpośrednio z art. 17 RODO. Zgodnie z tą regulacją takie żądanie można zgłosić tuż po wycofaniu zgody na przetwarzanie swoich danych osobowych. Co więcej, osoba, która figuruje w wielu spisach, nie musi samodzielnie tropić wszystkich zestawień w internecie, by skorzystać z prawa do usunięcia danych. Może powiadomić o tym tylko jeden podmiot, który operuje tymi informacjami. Według wskazanego wyroku przedsiębiorcę, który otrzymał wiadomość o wycofaniu zgody, można zobligować do poinformowania o tej decyzji operatora usług telefonicznych oraz innych dostawców spisów, z którymi współpracuje w tym zakresie. Według wyroku TSUE nic również nie stoi na przeszkodzie, aby firmę dostarczającą spisy – w tym przypadku Proximus – zobligować do poinformowania wyszukiwarki internetowej, np. Google, o żądaniu usunięcia danych. Działania, które taki przedsiębiorca powinien podjąć, mają być „rozsądne”. Jak ocenić, czy podjęte kroki były rozsądne? Na szczęście Trybunał odniósł się do tego ogólnego sformułowania i wyjaśnił, że przy ocenie takich działań należy wziąć pod uwagę przede wszystkim dostępną technologię oraz koszt realizacji takiego zdania.
Wiele spisów, jeden cel
TSUE w swoim wyroku zwrócił uwagę również na jeszcze jeden, dosyć istotny aspekt dotyczący przetwarzania danych osobowych. Zgodna abonenta na umieszczenie jego danych w wybranych spisach musi spełnić warunki wskazane w art. 4 pkt 11 RODO, czyli powinna zostać udzielona dobrowolnie i jednoznacznie w formie oświadczenia lub wyraźnego działania. Nie musi być jednak udzielana indywidualnie każdemu przedsiębiorcy. Abonament może przekazać taką zgodę jedynie operatorowi lub jednemu z dostawców spisów. Przedsiębiorcy muszą jednak widzieć, na co zgodził się właściciel danych, którymi operują i po co te dane zostały pierwotnie zebrane. Jeżeli te cele są tożsame, nie trzeba ponownie zabiegać, o to aby taką zgodę zdobyć. W przeciwnym razie, należy podjąć odpowiednie kroki w celu uzupełnienia odpowiedniej dokumentacji. W praktyce oznacza to, że współpracujące podmioty zajmujące się przetwarzaniem danych osobowych powinny komunikować się i na bieżąco aktualizować dane, którymi dysponują. Udzielona zgoda może zostać przecież w każdej chwili wycofana, co ma ogromny wpływ na wszystkie firmy wykorzystujące te informacji w swojej działalności.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.
Podstawa prawna: