Odwołanie lotu w praktyce często wygląda tak: pasażer kupuje bilet na platformie rezerwacyjnej, płaci „całość” (taryfę przewoźnika plus opłatę serwisową), a po anulowaniu dostaje zwrot pomniejszony o prowizję pośrednika. Przewoźnik rozkłada ręce: „nie znamy tej opłaty, to nie my ją pobraliśmy”. W wyroku z 15 stycznia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednoznacznie uciął tę narrację: jeżeli linia lotnicza akceptuje model sprzedaży przez pośrednika działającego w jej imieniu, zwrot „ceny biletu” ma obejmować także prowizję agencyjną/serwisową pośrednika, nawet gdy przewoźnik nie zna jej dokładnej wysokości. Pacta sunt servanda – ale w granicach standardu ochrony pasażera przewidzianego w prawie UE.
Co dokładnie orzekł TSUE i dlaczego to ważne
TSUE, wyrok z 15.01.2026 r., sprawa C-45/24, Verein für Konsumenteninformation przeciwko KLM (commission collected by an intermediary)
Teza (istota rozstrzygnięcia): w razie odwołania lotu prawo do zwrotu kosztu biletu z art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004 obejmuje również prowizję pobraną przez pośrednika (platformę rezerwacyjną), jeżeli przewoźnik zaakceptował, że pośrednik wystawia i dostarcza bilety w jego imieniu i na jego rachunek; nie jest konieczne, aby przewoźnik znał dokładną kwotę prowizji.
Sprawa dotyczyła odwołanego lotu KLM na trasie Wiedeń–Lima, kupionego przez portal Opodo. Pasażerowie otrzymali zwrot od KLM, ale bez ok. 95 EUR opłaty agencyjnej pobranej przez pośrednika. Roszczenia przejęło austriackie stowarzyszenie konsumenckie, a pytania prejudycjalne trafiły do TSUE.
Kluczowa jest argumentacja Trybunału: skoro przewoźnik dopuszcza, by pośrednik wystawiał bilety w jego imieniu, to – co do zasady – można przyjąć, że przewoźnik zna praktykę handlową pośrednika polegającą na pobieraniu prowizji. Taka prowizja jest „nieodzownym” składnikiem ceny biletu, a więc należy ją traktować jako zatwierdzoną przez przewoźnika, a przez to podlegającą zwrotowi.
Co równie istotne, TSUE wyraźnie podkreślił, że wymóg „wiedzy” przewoźnika nie może być interpretowany tak szeroko, aby przewoźnik mógł uchylić się od zwrotu tylko dlatego, że nie znał dokładnej kwoty prowizji. Taka wykładnia osłabiałaby ochronę pasażerów i czyniła korzystanie z pośredników mniej atrakcyjnym – czyli uderzałaby w funkcję rozporządzenia 261/2004.
Podstawa prawna zwrotu i terminy
Punktem wyjścia jest art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004: w przypadku odwołania lotu pasażer ma prawo wyboru, a jednym z wariantów jest zwrot w terminie 7 dni pełnego kosztu biletu po cenie, za jaką został kupiony.
Wyrok C-45/24 dopowiada, co w realiach rynku „platform” znaczy „pełny koszt biletu”: obejmuje to również opłaty pośrednika, jeżeli model dystrybucji został przez przewoźnika zaakceptowany.
W polskiej praktyce reklamacyjnej warto pamiętać, że zgodnie z informacjami publikowanymi przez ULC reklamacja co do zasady powinna być rozpatrzona w 30 dni, a brak odpowiedzi w tym terminie bywa traktowany jako jej uznanie.
Co to oznacza dla pasażera w praktyce
Jeżeli kupiłeś bilet przez pośrednika (platformę, portal, biuro online) i lot został odwołany, to po wyroku TSUE masz silny argument, aby domagać się zwrotu całej kwoty zapłaconej za bilet, łącznie z opłatą serwisową/agencyjną pobraną przy zakupie – o ile pośrednik działał jako element modelu sprzedaży akceptowanego przez przewoźnika (np. wystawienie biletu „w imieniu” przewoźnika, standardowe kanały IATA/agent).
Warto przy tym rozdzielić dwa roszczenia, które często się mieszają:
- zwrot ceny biletu (art. 8) – to jest roszczenie „o pieniądze z powrotem”;
- ryczałtowe odszkodowanie (art. 7) – to odrębne roszczenie, zależne od przesłanek i wyjątków (np. nadzwyczajne okoliczności).
Jak napisać reklamację, żeby nie odbić się od ściany
Najczęstszy błąd to reklamacja wysłana wyłącznie do pośrednika albo wyłącznie do przewoźnika. ULC wprost wskazuje, że gdy zakup był przez pośrednika, praktyka zwrotów komplikuje się „łańcuchem” płatności i najlepiej skontaktować się z oboma podmiotami równolegle.
Reklamację do przewoźnika warto oprzeć na prostym schemacie:
- wskaż numer rezerwacji/biletu, trasę, datę, informację o odwołaniu,
- wskaż kwotę całkowitą zapłaconą pośrednikowi oraz wyszczególnij prowizję/opłatę,
- powołaj art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia 261/2004 i żądaj „pełnego kosztu biletu”,
- przywołaj wyrok TSUE z 15.01.2026 r., C-45/24, wprost: zwrot obejmuje prowizję pośrednika, a przewoźnik nie musi znać jej dokładnej wysokości,
- dołącz dowody: potwierdzenie płatności, fakturę/rachunek od pośrednika, e-mail z odwołaniem lotu.
Jeżeli przewoźnik nadal odmawia, ścieżka eskalacji w Polsce standardowo prowadzi przez skargę/wniosek w trybie praw pasażera (ULC) po wyczerpaniu reklamacji.
Dlaczego to orzeczenie ma „efekt systemowy”
Wyrok C-45/24 jest ważny nie tylko dla jednej trasy i jednego pośrednika. W realiach masowej sprzedaży biletów przez platformy internetowe to rozstrzygnięcie porządkuje ryzyko „rozproszenia odpowiedzialności” między przewoźnikiem a agentem. TSUE wprost chroni funkcję rozporządzenia 261/2004: pasażer ma otrzymać realny, pełny zwrot ceny, a nie jego „wersję okrojoną” wynikającą z konstrukcji sprzedaży. Effet utile prawa UE ma tu znaczenie praktyczne, nie akademickie.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.