9 lipca 2026 r. Parlament Europejski przyjął stanowisko w drugim czytaniu w sprawie kolejnego przedłużenia regulacji pozwalającej dostawcom niektórych usług komunikacji elektronicznej dobrowolnie stosować technologie służące wykrywaniu materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Nie oznacza to jednak, że tego dnia weszły w życie powszechny obowiązek skanowania wiadomości ani przepisy nakazujące kontrolę wszystkich rozmów prowadzonych przez WhatsApp, Signal, Instagram czy Messenger.
Oficjalny rejestr Parlamentu Europejskiego wskazuje, że po decyzji z 9 lipca 2026 r. procedura znajduje się nadal na etapie oczekiwania na decyzję Rady w drugim czytaniu. Twierdzenie, że regulacja weszła już w życie wyłącznie wskutek tego głosowania, byłoby więc przedwczesne.
W debacie publicznej pojęciem „Chat Control” określa się co najmniej dwa różne mechanizmy:
- tymczasowe odstępstwo umożliwiające przedsiębiorcom dobrowolne wykrywanie określonych treści;
- projekt stałych przepisów dotyczących zapobiegania i zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci w internecie.
Rozróżnienie tych regulacji jest konieczne, ponieważ mają one inny zakres, podstawę prawną i etap legislacyjny.
Co dokładnie wydarzyło się 9 lipca 2026 r.
Postępowanie oznaczone numerem 2025/0429(COD) dotyczy zmiany rozporządzenia 2021/1232, czyli aktu ustanawiającego czasowe odstępstwo od części zasad poufności komunikacji wynikających z dyrektywy ePrivacy.
Zgodnie z oficjalnym kalendarzem legislacyjnym:
- projekt nowelizacji opublikowano 19 grudnia 2025 r.;
- Parlament przyjął stanowisko w pierwszym czytaniu w marcu 2026 r.;
- Rada przedstawiła stanowisko 2 lipca 2026 r.;
- Parlament podjął decyzję w drugim czytaniu 9 lipca 2026 r.;
- etap procedury został oznaczony jako oczekiwanie na decyzję Rady w drugim czytaniu.
Nie jest zatem prawidłowe stwierdzenie, że sama decyzja Parlamentu automatycznie doprowadziła do wejścia regulacji w życie tego samego dnia.
W zwykłej procedurze ustawodawczej akt musi zostać przyjęty w odpowiednim trybie przez Parlament Europejski i Radę, a następnie podpisany oraz opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Dopiero tekst końcowy określa datę wejścia w życie i okres jego stosowania.
Czym jest tymczasowe „Chat Control”
Rozporządzenie 2021/1232 wprowadziło czasowe odstępstwo od niektórych zasad ochrony poufności komunikacji elektronicznej. Celem było umożliwienie dostawcom usług komunikacyjnych dalszego dobrowolnego wykorzystywania określonych technologii do wykrywania i zgłaszania materiałów związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci.
Nie był to powszechny nakaz kontrolowania każdej wiadomości. Mechanizm miał charakter dobrowolny po stronie dostawców usług.
Parlament Europejski wskazuje, że pierwotne rozwiązanie zostało przyjęte 14 lipca 2021 r. i weszło w życie 2 sierpnia 2021 r. Oznacza to, że możliwość dobrowolnego stosowania takich narzędzi nie powstała dopiero 9 lipca 2026 r., lecz funkcjonowała w prawie unijnym już wcześniej.
Późniejsze rozporządzenie 2024/1307 przedłużyło stosowanie tego systemu do 3 kwietnia 2026 r. Akt ten nie przewidywał obowiązku powszechnego skanowania wszystkich wiadomości, lecz utrzymywał czasowe odstępstwo umożliwiające dobrowolne działania dostawców.
Czy od 9 lipca 2026 r. firmy mogą skanować wiadomości
Nie można twierdzić, że dopiero od tej daty firmy otrzymały taką możliwość.
Dobrowolny mechanizm wykrywania określonych treści istniał wcześniej na podstawie rozporządzenia 2021/1232 i jego poprzedniego przedłużenia. Problem legislacyjny dotyczył tego, czy czasowe odstępstwo będzie obowiązywało dalej po wygaśnięciu dotychczasowego rozwiązania.
Oficjalny materiał Parlamentu wskazuje, że poprzednie przedłużenie wygasło 3 kwietnia 2026 r., ponieważ kolejnego aktu nie uzgodniono przed tą datą.
Głosowanie z 9 lipca 2026 r. dotyczyło dalszego losu tego przejściowego rozwiązania. Nie stanowiło natomiast początku całkowicie nowego systemu masowego skanowania prywatnej komunikacji.
Chat Control 1.0 a Chat Control 2.0
Określenia „Chat Control 1.0” i „Chat Control 2.0” są skrótami używanymi przede wszystkim w debacie publicznej. Nie są oficjalnymi nazwami aktów prawnych.
Za „Chat Control 1.0” zwykle uznaje się tymczasową regulację umożliwiającą dostawcom dobrowolne wykrywanie i zgłaszanie określonych materiałów.
„Chat Control 2.0” jest natomiast potocznym określeniem projektu stałych przepisów dotyczących zapobiegania i zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci w internecie. Projekt Komisji z 2022 r. zakłada szersze obowiązki dostawców, w tym ocenę ryzyka, działania ograniczające ryzyko, zgłaszanie określonych treści oraz funkcjonowanie unijnego centrum do spraw seksualnego wykorzystywania dzieci.
Rada Unii Europejskiej przyjęła swoje stanowisko w sprawie długoterminowej regulacji w listopadzie 2025 r. W stanowisku tym przewidziano m.in. obowiązek oceny ryzyka przez dostawców oraz możliwość stosowania środków zaradczych. Rada zaproponowała również utrzymanie dobrowolnej możliwości wykrywania określonych materiałów.
Nie można jednak przedstawiać projektu stałej regulacji jako obowiązującego już prawa. Ostateczny zakres obowiązków zależy od wyniku procedury legislacyjnej.
Czy regulacja pozwala skanować wszystkie wiadomości
Sformułowanie „skanowanie wszystkich wiadomości” jest zbyt szerokie i może wprowadzać odbiorców w błąd.
Tymczasowa regulacja nie ustanawiała generalnego nakazu analizowania każdej rozmowy prowadzonej przez każdego użytkownika. Pozwalała określonym dostawcom dobrowolnie stosować technologie służące wykrywaniu materiałów dotyczących seksualnego wykorzystywania dzieci, z zachowaniem warunków określonych w przepisach.
Należy również odróżnić:
- analizowanie treści wiadomości;
- porównywanie plików z bazami znanych materiałów;
- analizę metadanych;
- ocenę wzorców zachowania;
- wykrywanie prób nakłaniania dzieci do kontaktów seksualnych.
Każda z tych metod w różnym stopniu ingeruje w prywatność i poufność komunikacji. Ostateczna ocena prawna wymaga zbadania konkretnej technologii, zakresu danych, celu przetwarzania oraz zabezpieczeń przed błędnymi wskazaniami.
Co z szyfrowaniem end-to-end
Szyfrowanie end-to-end oznacza, że treść wiadomości jest co do zasady dostępna wyłącznie dla nadawcy i odbiorcy. Operator komunikatora nie powinien mieć technicznej możliwości odczytania jej w trakcie przesyłania.
Problem prawny polega na tym, że niektóre formy automatycznego wykrywania treści mogą wymagać analizy wiadomości przed jej zaszyfrowaniem albo po odszyfrowaniu na urządzeniu użytkownika. Rozwiązanie takie jest często określane jako skanowanie po stronie klienta.
W stanowisku parlamentarnym dotyczącym trwałej regulacji wskazywano na potrzebę ograniczenia ingerencji w komunikację szyfrowaną i stosowania środków proporcjonalnych do ryzyka. Materiały Parlamentu opisują m.in. propozycję ograniczenia analizy komunikacji szyfrowanej do metadanych i wzorców zachowania, bez dostępu do treści wiadomości.
Nie można więc automatycznie stwierdzić, że każda wiadomość przesłana przez aplikację z szyfrowaniem end-to-end będzie czytana przez organy Unii Europejskiej.
Czy dane będą przekazywane „do Brukseli”
Takie sformułowanie jest publicystyczne, lecz prawnie nieprecyzyjne.
Projekt stałej regulacji przewiduje utworzenie unijnego centrum wspierającego dostawców i organy krajowe. Według stanowiska Rady centrum miałoby odbierać i analizować zgłoszenia dostawców, prowadzić odpowiednie bazy oraz przekazywać informacje Europolowi i właściwym organom krajowym.
Nie oznacza to jednak, że cała treść komunikacji wszystkich użytkowników byłaby automatycznie przesyłana organom unijnym.
Przekazaniu miałyby podlegać określone zgłoszenia związane z wykrytymi materiałami lub podejrzaną aktywnością, zgodnie z warunkami wynikającymi z ostatecznego tekstu regulacji.
Wyłączenia podmiotowe – kto jest zwolniony ze skanowania?
Zarówno politycy, jak i osoby ubiegające się o azyl są wyłączone z obowiązku skanowania w ramach regulacji Chat Control 1.0 przyjętej 9 lipca 2026 r.
Politycy i przedstawiciele władz Korespondencja osób sprawujących mandaty parlamentarne, ministrów oraz innych przedstawicieli władzy publicznej nie podlega automatycznemu skanowaniu. Wyłączenie to dotyczy zarówno komunikacji oficjalnej, jak i prywatnej prowadzonej przez te osoby. Celem takiego rozwiązania jest ochrona poufności wykonywania mandatu oraz bezpieczeństwa państwa.
Osoby ubiegające się o azyl Osoby starające się o ochronę międzynarodową lub status azylanta również zostały wyłączone z mechanizmu skanowania wiadomości. Regulator uznał, że ich komunikacja wymaga szczególnej ochrony ze względu na bezpieczeństwo osobiste oraz charakter prowadzonych postępowań azylowych.
Jak podkreślała autorka nagrania:
„Politycy, którzy sami zagłosowali, aby ta ustawa przeszła, ich czaty i rozmowy nie będą kontrolowane.” „Osoby starające się o azyl – ich nie dotyczy to, że będą sprawdzać ich czaty, tylko twoje i moje.”
Podsumowanie wyłączeń
W praktyce oznacza to, że:
- Politycy oraz osoby piastujące wysokie funkcje państwowe korzystają ze zwolnienia,
- Osoby ubiegające się o azyl również są objęte wyłączeniem z procedury skanowania.
Tego typu wyjątki budzą kontrowersje wśród zwykłych obywateli, którzy nie korzystają z podobnej ochrony. Zwykli użytkownicy komunikatorów pozostają w zakresie działania regulacji.
Czy wynik 276 głosów oznacza przyjęcie regulacji
Samo wskazanie liczby głosów bez wyjaśnienia przedmiotu głosowania może być mylące.
W procedurze drugiego czytania szczególne znaczenie ma to, czy Parlament:
- zatwierdza stanowisko Rady;
- odrzuca je;
- przyjmuje poprawki;
- nie osiąga wymaganej większości do odrzucenia lub zmiany stanowiska.
Dlatego nie wystarczy napisać, że „276 europosłów zagłosowało za, a zabrakło 361 głosów przeciw”. Trzeba wskazać, nad jakim dokładnie wnioskiem głosowano i jakie skutki proceduralne wynikały z nieosiągnięcia wymaganej większości.
Oficjalny rejestr potwierdza decyzję Parlamentu w drugim czytaniu z 9 lipca 2026 r., ale jednocześnie wskazuje, że procedura nadal oczekuje na decyzję Rady.
Jakie prawa podstawowe są zagrożone
Rozwiązania dotyczące kontroli komunikacji mogą ingerować w:
- prawo do poszanowania życia prywatnego;
- tajemnicę komunikowania się;
- ochronę danych osobowych;
- wolność wypowiedzi;
- poufność kontaktu z prawnikiem;
- ochronę źródeł dziennikarskich.
Znaczenie mają przede wszystkim:
- art. 7 Karty praw podstawowych UE – ochrona życia prywatnego i rodzinnego oraz komunikacji;
- art. 8 Karty – ochrona danych osobowych;
- art. 11 Karty – wolność wypowiedzi i informacji;
- art. 52 ust. 1 Karty – wymóg ustawowej podstawy, poszanowania istoty prawa i proporcjonalności ograniczeń;
- art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka – prawo do poszanowania życia prywatnego i korespondencji.
Każdy system ingerujący w poufność wiadomości musi być oceniany pod kątem konieczności, proporcjonalności, zakresu kontroli, skuteczności zabezpieczeń i możliwości zaskarżenia nieprawidłowego przetwarzania danych.
Ochrona dzieci jest celem o najwyższej wadze, ale nie zwalnia prawodawcy z obowiązku przestrzegania zasady proportionalitas. Środek ograniczający prawa podstawowe powinien być odpowiedni, konieczny i możliwie najmniej ingerujący.
Ryzyko błędnych zgłoszeń
Systemy automatycznego rozpoznawania treści nie są nieomylne.
Mogą błędnie zakwalifikować jako podejrzane:
- legalne zdjęcia rodzinne;
- materiały medyczne;
- dokumentację terapeutyczną;
- treści edukacyjne;
- materiały prasowe;
- dowody przekazywane prawnikowi;
- korespondencję dotyczącą zgłoszenia przestępstwa.
Błędne wskazanie może prowadzić do:
- zablokowania konta;
- zabezpieczenia danych;
- zgłoszenia organom;
- rozpoczęcia postępowania wyjaśniającego;
- naruszenia reputacji użytkownika.
Z tego powodu kluczowe znaczenie mają kontrola człowieka, procedury odwoławcze, ograniczenie okresu przechowywania danych oraz zakaz wykorzystywania zgromadzonych informacji do innych celów.
Czy Signal, WhatsApp i Messenger będą działać tak samo
Nie można zakładać, że każda platforma wdroży identyczne rozwiązanie.
Znaczenie mają:
- architektura usługi;
- sposób szyfrowania;
- zakres dobrowolnych działań dostawcy;
- regulamin i polityka prywatności;
- miejsce przetwarzania danych;
- ostateczna treść prawa unijnego;
- decyzje właściwych organów.
WhatsApp, Messenger, Instagram i Signal korzystają z różnych modeli technicznych i biznesowych. Sam fakt, że usługa stosuje szyfrowanie end-to-end, nie odpowiada jeszcze na pytanie, jakie dane techniczne są gromadzone i czy możliwa jest analiza treści na urządzeniu użytkownika.
Co użytkownik może zrobić już teraz
Nie istnieje komunikator zapewniający absolutną anonimowość i pełną odporność na wszystkie formy kontroli. Można jednak ograniczać ryzyko.
Warto:
- korzystać z komunikatorów stosujących szyfrowanie end-to-end;
- regularnie aktualizować aplikacje i system operacyjny;
- włączyć dodatkową ochronę dostępu do urządzenia;
- ograniczyć tworzenie kopii zapasowych w formie nieszyfrowanej;
- sprawdzać ustawienia prywatności;
- nie przesyłać niepotrzebnie szczególnie wrażliwych dokumentów;
- w sprawach objętych tajemnicą zawodową korzystać z odpowiednio zabezpieczonych kanałów;
- śledzić ostateczny tekst regulacji, a nie tylko komentarze publikowane w mediach społecznościowych.
Samo przejście na Signal nie gwarantuje ochrony, jeżeli urządzenie jest niezabezpieczone, wiadomości pojawiają się na ekranie blokady albo kopie danych trafiają do chmury bez właściwego szyfrowania.
Co głosowanie oznacza dla zwykłego użytkownika
Na obecnym etapie nie ma podstaw do twierdzenia, że od 9 lipca 2026 r. wszystkie prywatne wiadomości mieszkańców Unii Europejskiej są obowiązkowo skanowane.
Głosowanie Parlamentu oznacza kolejny etap procedury dotyczącej tymczasowego wyjątku umożliwiającego dobrowolne działania dostawców. Oficjalny rejestr nadal wskazuje oczekiwanie na decyzję Rady.
Niezależnie od tej konkretnej procedury kierunek unijnej debaty jest jasny: instytucje poszukują sposobu skuteczniejszego wykrywania materiałów dotyczących seksualnego wykorzystywania dzieci. Jednocześnie nie został rozstrzygnięty spór o granice dopuszczalnej ingerencji w poufność komunikacji i szyfrowanie end-to-end.
Komentarz prawny
W dyskusji o Chat Control ścierają się dwa dobra prawne:
- konieczność skutecznej ochrony dzieci przed ciężkimi przestępstwami;
- ochrona prywatności i tajemnicy komunikowania się milionów obywateli.
Nie można sprowadzać tej debaty do prostego wyboru między bezpieczeństwem a przyzwoleniem na przestępczość.
Rzeczywisty problem dotyczy tego, czy projektowane rozwiązania:
- są precyzyjnie ograniczone do określonego celu;
- nie prowadzą do prewencyjnej kontroli całego społeczeństwa;
- przewidują niezależną kontrolę;
- chronią szyfrowanie;
- minimalizują liczbę błędnych zgłoszeń;
- zapewniają skuteczne środki odwoławcze;
- nie tworzą technicznej infrastruktury możliwej do wykorzystania w innych celach.
Zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae, wyjątków od ochrony poufności komunikacji nie należy interpretować rozszerzająco.
Podsumowanie
9 lipca 2026 r. Parlament Europejski podjął decyzję w drugim czytaniu dotyczącą przedłużenia tymczasowego systemu pozwalającego dostawcom dobrowolnie wykrywać materiały związane z seksualnym wykorzystywaniem dzieci. Nie oznacza to, że tego dnia weszło w życie obowiązkowe skanowanie wszystkich prywatnych wiadomości.
Oficjalny rejestr wskazuje, że procedura nadal oczekuje na decyzję Rady.
Poważne wątpliwości dotyczące prywatności pozostają uzasadnione, zwłaszcza w odniesieniu do przyszłych stałych przepisów. Krytyka powinna jednak opierać się na rzeczywistej treści projektów i aktualnym etapie procedury, a nie na twierdzeniach, których nie potwierdzają oficjalne dokumenty.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.