Wiata może pełnić różne funkcje – stanowić miejsce wypoczynku i rekreacji, miejsce składowania, a na nawet prowadzenia działalności gospodarczej.
Pojęcie wiaty
W związku z faktem, że ustawodawca nie prowadził legalnej definicji wiaty konieczne jest sięgnięcie do praktyki. Przyjmuje się, że jest to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Nie wyklucza to możliwości posiadania przez wiatę ściany czy kilku ścian, o ile powstała konstrukcja nie będzie mieścić się w kategorii budynku, czyli nie będzie trwale związana z gruntem, wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz mieć fundamentów i dachu (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego).
Przykładowo za wiatę może być uznana budowla posiadająca nawet trzy ściany albo dach wsparty na budynku oraz dwóch słupach. Z punktu widzenia formalności budowlanych ważne jest, że wiata zaliczana jest do kategorii budowli.
Nie każda wiata wymaga pozwolenia na budowę
Zasadą Prawa budowlanego jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego).
Wśród wyjątków w art. 29 Prawa budowlanego wymieniono:
- Budowę wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Taka inwestycja wymaga dokonania zgłoszenia. Dodatkowo w praktyce przyjmuje się, że przez powierzchnię zabudowy należy rozumieć pole powierzchni figury geometrycznej określonej przez kontur wyznaczony przez prostokątny rzut na płaszczyznę poziomą zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej. Z przypadku wiaty powierzchnia ta z reguły jest obliczana po obrysie słupów konstrukcyjnych.
- Budowę wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki
Tego rodzaju inwestycja nie wymaga nawet zgłoszenia. Ważne jest jednak spełnienie przesłanek umożliwiających budowę takiej wiaty – na działce musi już istnieć budynek mieszkalny (jedno- albo wielorodzinny) lub działka ta musi być przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Wydaje się, że ustawodawca miał na myśli jedynie przeznaczenie ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego a nie w decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta nie ustala wprost przeznaczenia terenu a raczej wskazuje jaka inwestycja i jakich parametrach może w danym miejscu powstać.
Brak obowiązku pozwolenia na budowę nie oznacza zwolnienia z innych formalności
Pomimo, że budowa wiaty może nie wymagać pozwolenia na budowę a nawet zgłoszenia to należy pamiętać o innych formalnościach.
W pierwszej kolejności warto sprawdzić, czy działka, na której ma powstać wiata objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza budowę wiaty. Następnie trzeba także rozważyć konieczność uzyskania innych zgód, np. pozwolenia konserwatorskiego, jeśli teren znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków albo zezwolenia na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, jeśli inwestycja ma powstać na gruncie rolnym.
Usytuowanie wiaty na działce
Do wiat nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie regulujące ogólne zasady sytuowania budynków na działce.
Zastosowanie innych przepisów tego rozporządzenia do konkretnej wiaty zależeć będzie do tego, czy spełnia ona funkcje użytkowe budynku. Zgodnie z orzecznictwem spełniać funkcję budynku będzie wiata o przeznaczeniu innym jak wiaty rekreacyjno-wypoczynkowe, czyli takich jak wiaty składowe, garażowe, magazynowe (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 628/14).
Jeśli nie, to rozporządzenie w ogóle nie będzie miało zastosowania. Jeśli natomiast wiata pełni funkcje użytkowe budynku, to stosować się do niej będzie przepisy rozporządzenia, ale tylko te, których stosowanie nie zostało ograniczone do budynków.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.