Przekroczenie 24 punktów karnych (lub 20 w przypadku kierowców z krótkim stażem) to jedna z najpoważniejszych sytuacji dla każdego kierowcy. Procedura administracyjna prowadzona przez starostę może zakończyć się skierowaniem na egzamin kontrolny, a w konsekwencji nawet cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami.
W praktyce pojawiają się jednak wątpliwości dotyczące sposobu, w jaki organy traktują punkty karne, które powinny wygasnąć w trakcie postępowania. Wiele osób zgłasza, że policja lub urzędy „zamrażają” punkty, uniemożliwiając ich usunięcie mimo upływu rocznego terminu. Czy taka praktyka ma podstawę prawną?
Przepisy regulujące punkty karne i ich wygaśnięcie
Zgodnie z art. 98 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami, informacje o otrzymanej liczbie punktów karnych zgromadzone w centralnej ewidencji kierowców usuwa się z upływem 1 roku od daty opłacenia mandatu karnego (lub od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu).
Punkty nie kasują się automatycznie od daty popełnienia wykroczenia – kluczowy jest moment uregulowania należności. Jest to zasada obowiązująca w 2026 roku po kolejnych nowelizacjach taryfikatora i ewidencji.
Przekroczenie limitu punktów uruchamia procedurę z art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w powiązaniu z przepisami ustawy o kierujących pojazdami). Policja przekazuje wniosek do starosty, który bada stan ewidencji i może wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne oraz egzamin sprawdzający kwalifikacje.
Kontrowersja: „zamrażanie” punktów karnych
W praktyce kierowcy spotykają się z sytuacją, w której po przekroczeniu limitu organy twierdzą, że punkty są „zamrożone” do czasu wydania ostatecznej decyzji starosty. W efekcie nawet te punkty, które powinny wygasnąć po roku od opłacenia mandatu, pozostają w systemie i nie są usuwane.
Brak expressis verbis takiego mechanizmu w ustawie o kierujących pojazdami ani w rozporządzeniach wykonawczych. Przepisy nie przyznają policji ani starostwu uprawnienia do arbitralnego blokowania wygaśnięcia punktów w trakcie postępowania administracyjnego.
Jak podkreśla praktyk zajmujący się takimi sprawami:
„Nie ma takiego zapisu i takiej możliwości policja nie dostała i nie ma tego w rozporządzeniu ani w ustawie, żeby policja mogła zamrażać punkty i nie kasować tych punktów, nie usuwać ich z systemu.”
Na dzień wydania decyzji administracyjnej stan ewidencji powinien odzwierciedlać aktualne, zgodne z prawem saldo punktów – z uwzględnieniem tych, które już wygasły.
Orzecznictwo i doktryna prawna
Sądy administracyjne badają zgodność działań organów z zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W podobnych sprawach WSA podkreślały, że organy nie mogą kreować dodatkowych obciążeń poza wyraźną podstawą prawną.
Chociaż nie znaleziono orzeczenia bezpośrednio rozstrzygającego „zamrażanie” punktów w 2025/2026, linia orzecznicza w sprawach punktów karnych konsekwentnie wymaga ścisłego stosowania przepisów ustawy. Ewidencja musi być prowadzona zgodnie z terminami wygaśnięcia, a decyzja starosty powinna brać pod uwagę rzeczywisty stan prawny na moment jej wydania.
Praktyczne konsekwencje i rekomendacje
Jeśli znajdziesz się w takiej sytuacji:
- Dokładnie monitoruj daty opłacenia mandatów i terminy wygaśnięcia punktów.
- W postępowaniu przed starostą zgłaszaj zarzut nieprawidłowego stanu ewidencji (żądaj usunięcia punktów, które powinny wygasnąć).
- Rozważ wniesienie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
- W razie wątpliwości warto skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w prawie drogowym – zwłaszcza gdy organy odmawiają usunięcia punktów mimo upływu terminu.
Walka z taką praktyką, choć wymaga determinacji, jest możliwa i w niektórych przypadkach kończy się korzystnymi decyzjami.
Podsumowanie
Mechanizm „zamrażania” punktów karnych po przekroczeniu limitu nie znajduje wyraźnego oparcia w aktualnych przepisach. Kierowcy powinni egzekwować literalne stosowanie art. 98 ustawy o kierujących pojazdami. Stan ewidencji na dzień decyzji administracyjnej musi uwzględniać wygasłe punkty – inaczej działanie organu może być uznane za naruszające prawo.
Świadomość swoich praw i aktywne działanie w postępowaniu administracyjnym to najlepsza ochrona przed nieuzasadnioną utratą uprawnień.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.