TSUE nakazuje Polsce uznawać małżeństwa jednopłciowe zawarte za granicą

Zwiazki jednopluciowe LGBT PW

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że Polska – jako państwo członkowskie – nie może odmówić uznania małżeństwa dwóch obywateli Unii tej samej płci legalnie zawartego w innym kraju UE. Wyrok dotyczy sprawy dwóch polskich obywateli, którzy w 2018 r. zawarli związek małżeński w Niemczech i wystąpili o transkrypcję aktu do polskich ksiąg stanu cywilnego. TSUE stwierdził, że odmowa narusza swobodę przemieszczania się i pobytu (art. 21 TFUE) oraz prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7 Karty Praw Podstawowych UE). Poniżej pełna analiza wyroku, jego konsekwencji oraz bezpośredniego skutku w polskim porządku prawnym.

Kluczowe tezy wyroku TSUE (sprawa C-456/25)

  1. Obowiązek uznania małżeństwa jednopłciowego zawartego w innym państwie UE Państwo członkowskie nie musi umożliwiać zawierania małżeństw jednopłciowych na swoim terytorium, ale musi uznać takie małżeństwo zawarte legalnie w innym kraju UE do celów wykonywania wszystkich praw unijnych (swoboda przemieszczania się i pobytu, niedyskryminacja, świadczenia socjalne, podatki, spadki itp.).
  2. Transkrypcja nie jest jedynym sposobem uznania, ale w Polsce jest konieczna „Ponieważ transkrypcja jest jedynym przewidzianym w prawie polskim środkiem pozwalającym na to, aby małżeństwo zawarte w innym państwie członkowskim zostało faktycznie uznane przez organy administracyjne, Polska jest zobowiązana stosować go bez rozróżnienia do małżeństw osób tej samej płci oraz małżeństw zawieranych przez osoby odmiennej płci”.
  3. Odmowa uznania = dyskryminacja i ograniczenie swobód unijnych Traktowanie małżonków jednopłciowych jako osób stanu wolnego powoduje poważne niedogodności administracyjne, zawodowe i prywatne.
  4. Brak zagrożenia dla tożsamości narodowej i porządku publicznego Uznanie nie wymaga wprowadzenia małżeństw jednopłciowych w prawie krajowym.

Bezpośredni skutek wyroku w polskim porządku prawnym

Polska, podpisując i ratyfikując Traktat z Lizbony (podpisany 13 grudnia 2007 r., wszedł w życie 1 grudnia 2009 r.), zobowiązała się do pełnego respektowania prawa Unii Europejskiej, które – zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP – ma pierwszeństwo przed ustawami krajowymi, a w zakresie orzecznictwa TSUE stanowi źródło prawa powszechnie obowiązującego w Polsce.

  • Art. 9 Konstytucji RP: „Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego”.
  • Art. 91 ust. 1 i 3 Konstytucji RP: „Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową”.
  • Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – stanowi umowę międzynarodową ratyfikowaną w trybie art. 89 ust. 1 Konstytucji RP (ustawa z 9 maja 2008 r. o ratyfikacji Traktatu z Lizbony, Dz.U. Nr 62, poz. 386).

Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdza, że wyroki TSUE mają w Polsce charakter prawa powszechnie obowiązującego i wiążą wszystkie organy państwa (wyrok TK z 11 maja 2005 r., sygn. K 18/04 oraz z 16 listopada 2011 r., sygn. SK 45/09).

W konsekwencji:

  • Kierownicy USC, sądy, ZUS, urzędy skarbowe, sądy spadkowe i wszystkie inne organy administracji publicznej oraz sądy są zobowiązane do bezpośredniego stosowania wyroku TSUE i uznawania małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą – w tym poprzez transkrypcję aktu małżeństwa.
  • Odmowa transkrypcji lub nieuznanie statusu małżeńskiego stanowi naruszenie prawa Unii i Konstytucji RP, co otwiera drogę do odszkodowania od Skarbu Państwa (art. 417¹ KC w zw. z prawem UE).

Praktyczne konsekwencje dla par jednopłciowych z polskim obywatelstwem

  1. Transkrypcja aktu małżeństwa – możliwa i obowiązkowa.
  2. Prawo pobytu i łączenia rodzin – małżonek niebędący obywatelem UE uzyskuje prawo pobytu w Polsce.
  3. Podatki i świadczenia – wspólne rozliczenie PIT, ulgi, emerytura po zmarłym małżonku.
  4. Spadki i zachowek – automatyczne dziedziczenie ustawowe i prawo do zachowku.
  5. Nazwisko – zmiana na nazwisko małżonka.

Wyrok TSUE z 25 listopada 2025 r. kończy wieloletnią praktykę odmów i zobowiązuje polskie urzędy do natychmiastowego uznawania małżeństw jednopłciowych zawartych w innym kraju UE. Brak implementacji naraża Polskę na postępowanie o naruszenie prawa UE i kary finansowe.

Materiał przygotowany przez Kancelarię Prawną Prawnik Warszawa na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.

📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami

Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.

Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z  i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.

📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com

Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.

🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.

To Top