W ostatnim czasie z uwagi na katastrofę ekologiczną rzeki Odra gorącym tematem stała się odpowiedzialność osoby/ podmiotu za wyrządzoną szkodę w środowisku. W związku z tym postanowiliśmy w niniejszym artykule w sposób szczegółowy dokonać analizy prawnej przepisów w tym zakresie.
Na początku naszej analizy przeanalizujemy czym w świetle prawa, jest pojęcie szkody w środowisku. Przepisy wskazuję, pod tym pojęciem rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska: w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych, w wodach, mającą znaczący negatywny wpływ na potencjał ekologiczny, stan ekologiczny, chemiczny lub ilościowy wód lub stan środowiska wód morskich w obszarach morskich oraz w powierzchni ziemi, przez co rozumie się zanieczyszczenie gleby lub ziemi, w tym w szczególności zanieczyszczenie mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi.
Naprawienie szkody w środowisku polega na odtworzeniu środowiska do stanu sprzed szkody w miejscu jej wystąpienia. Gdy odtworzenie nie jest możliwe, wówczas do działań naprawczych należeć będzie utworzenie podobnego ekosystemu w alternatywnej lokalizacji.
Nie każde zanieczyszczenie czy zrzut ścieków do rzeki może być uznany za szkodę. Znaczna część zanieczyszczeń uwalniana jest zgodnie z wydanymi pozwoleniami i w ramach obowiązującego reżimu prawnego.
Co musi zrobić sprawca szkody?
Jeśli wystąpi bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku, przedsiębiorca musi niezwłocznie podjąć działania zapobiegawcze. W sytuacji, gdy już doszło do szkody, podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany do podjęcia działań zmierzających do ograniczenia szkody, zapobieżenia kolejnym szkodom i negatywnym dla zdrowia ludzi skutkom.
Oznacza to konieczność natychmiastowej kontroli, powstrzymania, usunięcia lub ograniczenia zanieczyszczeń albo innych szkodliwych czynników, a także podjęcia działań naprawczych. Sprawca nie prowadzi działań naprawczych według swojego uznania, ich podjęcie wymaga uzgodnienia ich warunków z organem ochrony środowiska, które obejmuje: stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko, zakres i sposób przeprowadzenia działań naprawczych i termin rozpoczęcia i zakończenia działań.
Naprawienie szkody polega na odtworzeniu środowiska do stanu sprzed szkody w miejscu jej wystąpienia. Jeśli środowisko jest na tyle zniszczone, że jego odtworzenie nie jest możliwe, wówczas do działań naprawczych należeć będzie utworzenie podobnego ekosystemu w alternatywnej lokalizacji. Proces takiej naprawy trwa nawet kilkanaście lat. Do powyżej opisanych działań naprawczych dojdą w tym okresie dodatkowe – takie które zrekompensują środowisku stratę poniesioną w czasie. Wszystkie te działania opisane są w polskim prawie jako naprawcze działania: podstawowe, uzupełniające i kompensacyjne.
Firmy mogą mieć ubezpieczenie
Przedsiębiorcy mogą ubezpieczyć się na wypadek wyrządzenia szkód w środowisku. Standardowa polisa OC przedsiębiorcy może być rozszerzona o klauzulę związaną ze szkodami środowiskowymi Taka ochrona często jest jednak niewystarczająca. Pełne zabezpieczenie dają tzw. ubezpieczenia środowiskowe, które dają kompleksową ochronę na wypadek szkód środowisku naturalnych, w tym m.in. koszty przywrócenia środowiska do stanu sprzed szkody, w tym koszty działań zapobiegawczych i naprawczych poniesionych w oparciu o aktualne prawo środowiskowe,
W ofertach poszczególnych ubezpieczycieli różne mogą być definicje szkody środowiskowej i różne warunki, których spełnienie jest wymagane do uruchomienia odpowiedzialności ubezpieczyciela w tym zakresie. Ponadto duże podmioty, których działalność i odpowiedzialność jest regulowana ustawowo np. prawem geologicznym i górniczym, mogą mieć warunki umowy ubezpieczenia dostosowane do ram prawnych i faktycznych prowadzonej działalności, w tym również indywidualnie negocjowane klauzule dodatkowe.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.
Podstawa prawna: