Czy świadek zawsze musi składać zeznania? Wyjątkowo może odmówić składania zeznań bądź odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie. W wielu przypadkach świadkami są osoby najbliższe dla stron sporu. Składanie przez nich zeznań mogłoby być dla nich niekomfortowe.
Historia… wahającego się świadka
Roksana pozwała Marka o zapłatę. Z treści pozwu wynika, że strony łączyła umowa pożyczki. Marek nie zwrócił pieniędzy Roksanie i przestał odpowiadać na wezwania do zapłaty. W toku postępowania Marek podnosił, że powódka nęka go, jej działania naruszają zasady współżycia społecznego. Marek zwracał uwagę, że pożyczone pieniądze przekazał na leczenie ciężko chorego syna. Z tego względu Marek domagał się oddalenia powództwa. Roksana kwestionowała twierdzenia pozwanego. Podkreślała, że nie naruszyła zasad współżycia społecznego. Roksana ma nadzieję, że świadkiem w sprawie będzie mogła być siostra Marka – Anna. Roksana przyjaźni się z Anną. Wie od niej, że Marek zawarł szereg umów z różnymi osobami i przesłał spłacać należności. Marek jest osobą uzależnioną od alkoholu. Ponadto, dziecko Marka ma – wedle zapewnień Anny – nie być ciężko chore. Powódka uważa, że Anna powinna jako świadek złożyć zeznania przed sądem. Choć Anna planowała opowiedzieć sądowi o stylu bycia jej brata, to jednak – gdy usłyszała pouczenie o prawie do odmowy składania zeznań w charakterze świadka – ostatecznie postanowiła skorzystać z tego prawa. Na czym polega to uprawnienie?
Prawo odmowy zeznań w charakterze świadka
W świetle art. 261 par. 1 kpc, nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonków stron, ich wstępnych, zstępnych i rodzeństwa oraz powinowatych w tej samej linii lub stopniu, jak również osób pozostających ze stronami w stosunku przysposobienia. Prawo odmowy zeznań trwa po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu stosunku przysposobienia. Jednakże odmowa zeznań nie jest dopuszczalna w sprawach o prawa stanu, z wyjątkiem spraw o rozwód.
Ponadto, z art. 261 par. 2 kpc wynika, że świadek może odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie, jeżeli zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich, wymienionych w paragrafie poprzedzającym, na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Duchowny może odmówić zeznań co do faktów powierzonych mu na spowiedzi.
Osoby najbliższe dla stron nie muszą składać zeznań przed sądem – w przywołanym przepisie art. 261 par. 1 kpc chodzi o to, aby chronić relacje w rodzinie. Motywy dla jakich świadkowie chcą milczeć mogą być różne.
Weryfikacja pokrewieństwa
W toku prowadzonego postępowania sąd ustala, kim jest świadek dla stron (czy jest osobą obcą, czy krewnym) i w razie stwierdzenia, że świadek jest jedną z osób, o jakiej mowa w przywołanym wyżej przepisie, poucza ją o prawie do odmowy składania zeznań.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.
Podstawa prawna: