Sąd, który ma rozstrzygać w sprawie zasadności pozasądowej licytacji domu dłużników, powinien dokładnie ocenić, czy prawo banku do wcześniejszej spłaty całego kredytu z powodu opóźnionych rat jest proporcjonalne do wagi niezrealizowania zobowiązań przez konsumenta – wynika to z wydanego w dniu 09.11.2023 roku orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu.
Bank ze Słowacji udzielił dwóm klientom kredytu konsumenckiego przekraczającego 30 tysięcy euro, który miał być spłacony w ciągu 20 lat, do roku 2032. Jako zabezpieczenie posłużył zastaw na nieruchomości – domu rodzinnego, w którym mieszkali kredytobiorcy z rodziną. Prawie cała kwota kredytu została przeznaczona na spłatę wcześniejszych zobowiązań finansowych klientów. Niestety, ci ostatni nie byli w stanie terminowo regulować rat, co doprowadziło do ponad 1100 euro zaległości już w pierwszym roku umowy.
Bank postanowił skorzystać z prawa do wymagania przedterminowej spłaty pozostałej kwoty, zapisanego w umowie. To umożliwiło bankowi żądanie całkowitej kwoty już w styczniu 2013 roku, a w razie braku spłaty, przeprowadzenie pozasądowej licytacji domu dłużników. Wartość tej nieruchomości była co najmniej trzydziestokrotnie wyższa niż kwota, która skłoniła bank do skorzystania z prawa do wcześniejszej spłaty kredytu. Klienci banku zwrócili się do sądu słowackiego o zatrzymanie licytacji, uznając ją za naruszającą ich prawa konsumentów.
Problem polegał na tym, że prawo słowackie pozwalało na stosowanie warunku wcześniejszej wymagalności, gdy kredytobiorca był w trzymiesięcznej zwłoce w płatnościach, a kredytodawca wezwał do spłaty, udzielając dodatkowo 15-dniowego terminu. Sądy nie były jednak zobowiązane do oceny proporcjonalności tego warunku w kontekście wagi naruszenia zobowiązań konsumenta w stosunku do kwoty kredytu i terminu spłaty.
Sąd słowacki zwrócił się z tym zagadnieniem do Trybunału Sprawiedliwości, pytając, czy taka kontrola sądowa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej. Trybunał odpowiedział, że kontrola sądowa warunku umownego o potencjalnie nieuczciwym charakterze powinna obejmować także ocenę jego proporcjonalności. Warunek dotyczący wcześniejszej wymagalności podlega bowiem zastosowaniu unijnej dyrektywy dotyczącej nieuczciwych warunków umownych w umowach konsumenckich.
– Kontrola ta obejmuje badanie wagi naruszenia przez konsumenta jego zobowiązań umownych, w tym kwoty niezapłaconych rat w stosunku do całkowitej kwoty kredytu i okresu obowiązywania umowy. Ponadto sąd powinien uwzględnić konsekwencje, jakie wywołuje pozbawienie kredytobiorcy i jego rodziny lokalu stanowiącego ich główne miejsce zamieszkania, ponieważ prawo do poszanowania domu jest prawem podstawowym. Jeżeli sąd dojdzie do wniosku, że warunek jest nieuczciwy, powinien odstąpić od jego stosowania – wyjaśnił TSUE.
Orzeczenie to wiąże także sądy w innych krajach, jeśli spotkają się z podobnym problemem.
Podstawa prawna: Wyrok TSUE w sprawie pod sygn. C-598/21
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.