Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że darowizny pieniężne od bliskich mogą podlegać opodatkowaniu, ale jeśli zostaną dostarczone odpowiednie dokumenty, to nie będzie wymagane rozliczanie się z organami podatkowymi. Analizujemy, jak należy postępować w praktyce, aby spełnić te wymagania dokumentacyjne.
W uchwale z 20 marca Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął długoletnie spory dotyczące sposobu przekazywania darowizn. Sędziowie orzekli, że osoby otrzymujące darowizny pieniężne od najbliższych nie muszą płacić podatku od tych wpłat, pod warunkiem, że udokumentują przelanie pieniędzy na swoje konto bankowe w sposób umożliwiający jednoznaczną identyfikację stron umowy. Innymi słowy, zwolnienie z podatku będzie przysługiwało tylko wtedy, gdy pieniądze zostaną przelane bezpośrednio na konto obdarowanego.
Podkreślić należy, że w zasadzie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wprowadza żadnych nowych przepisów, a jedynie precyzuje już istniejące regulacje. Do tej pory przekazywanie gotówki w ramach darowizny było ryzykowne z punktu widzenia podatkowego.
Wydane przez Sąd orzeczenie jedynie dokładnie zinterpretowało, że aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizny, pieniądze muszą zostać przelane bezpośrednio na konto obdarowanego, np. przez przelew lub przekaz pocztowy.
Podkreślić należy w zasadzie ustawodawca w Polsce wprowadza przepisy, które faworyzują pieniądz elektroniczny kosztem gotówki, naruszając podstawowe prawa człowieka.
Przykładem takiego zachowanie może być właśnie wymaganie przelania darowizny bezpośrednio na konto obdarowanego, co dyskryminuje osoby, które nie posiadają konta bankowego.
Naszym zdaniem, aby ustawodawca przestrzegał podstawowych prawa człowieka, wystarczyłoby, aby obdarowany złożył odpowiednią deklarację do naczelnika Urzędu Skarbowego, w której informowałby o otrzymanej darowiźnie w formie gotówki, aby zminimalizować ryzyko nadużyć.
W Polsce podatek od darowizn regulowany jest ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wysokość podatku jest uzależniona od wartości darowizny oraz przynależności darczyńcy i obdarowanego do poszczególnych grup podatkowych. Na przykład, jeśli darczyńca i obdarowany są spokrewnieni w linii prostej (np. rodzic i dziecko), to podatek będzie niższy niż w przypadku darowizny między osobami niebędącymi w takim stopniu spokrewnionymi. Wysokość podatku zależy również od rodzaju darowizny – na przykład darowizny pieniężne i nieruchomości podlegają różnym stawkom podatku.
Podatkowi nie podlega otrzymanie darowizny o wartości nieprzekraczającej kwoty wolnej od podatku, która wynosi:
- 10434 zł – dla osób należących do I grupy podatkowej: małżonek, wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa
- 7878 zł – dla osób należących do II grupy podatkowej: np. dzieci siostry, wnuki brata, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków
- 5308 zł – dla osób należących do III grupy podatkowej: pozostali nabywcy
Warto pamiętać, że przekazane darowizny w ciągu pięciu lat od jednej osoby są kumulowane, co może skutkować koniecznością rozliczenia się z fiskusem, jeśli przekroczą określony próg. Zwolnienie z podatku dotyczy osób z najbliższej rodziny, a obdarowany może skorzystać z całkowitego zwolnienia, pod warunkiem pamiętania o dwóch ważnych kwestiach.
Pierwszą z nich jest konieczność udokumentowania darowizny. Oznacza to, że trzeba zachować dowody wpłaty lub przelewu środków, a także informacje na temat darczyńcy i daty przekazania darowizny.
Drugą ważną kwestią jest konieczność poinformowania otrzymanej darowizny urzędu skarbowego, nawet jeśli skorzystaliśmy z całkowitego zwolnienia od podatku. W ciągu 14 dni od otrzymania darowizny należy złożyć stosowne zgłoszenie na formularzu SD-Z2. Brak takiego zgłoszenia może skutkować nałożeniem kary pieniężnej.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.