W 2026 roku kwota wolna od zajęcia na rachunku bankowym wynosi 3 604,50 zł miesięcznie. Oznacza to, że przy typowej egzekucji należności innych niż alimentacyjne bank powinien pozostawić posiadaczowi chronionego rachunku możliwość dysponowania środkami do tej wysokości w każdym miesiącu kalendarzowym.
Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4 806 zł brutto. Kwota wolna na rachunku bankowym odpowiada 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli:
4 806 zł × 75% = 3 604,50 zł.
Minimalne wynagrodzenie w wysokości 4 806 zł wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r. i obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.
Podstawa prawna: art. 54 Prawa bankowego
Zasadę ochrony środków znajdujących się na rachunku określa art. 54 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.
Aktualny tekst jednolity Prawa bankowego został ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 38. Zgodnie z tym przepisem środki znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz terminowych lokatach oszczędnościowych są – w każdym miesiącu kalendarzowym obowiązywania zajęcia – wolne od zajęcia do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Ochrona dotyczy zarówno egzekucji prowadzonej na podstawie sądowego tytułu wykonawczego, jak i egzekucji administracyjnej.
W praktyce nie chodzi więc wyłącznie o zajęcie dokonane przez komornika sądowego. Analogiczna kwota wolna ma znaczenie również przy egzekucji administracyjnej prowadzonej np. przez właściwy organ egzekucyjny.
Kwota wolna od zajęcia w 2026 roku – 3 604,50 zł
W całym 2026 roku podstawowe wyliczenie wygląda następująco:
minimalne wynagrodzenie: 4 806 zł
75% minimalnego wynagrodzenia: 3 604,50 zł
Tyle wynosi miesięczna kwota wolna na rachunku objętym ochroną z art. 54 Prawa bankowego.
Nie oznacza to jednak, że na rachunku przez cały czas musi pozostawać saldo 3 604,50 zł.
Jest to miesięczny limit środków, którymi dłużnik może dysponować pomimo zajęcia.
Przykład: na koncie znajduje się 3 700 zł
Jeżeli na początku miesiąca na zajętym rachunku znajduje się 3 700 zł, dłużnik nie wykorzystał wcześniej w tym miesiącu kwoty wolnej, a zadłużenie jest odpowiednio wysokie, bank powinien pozostawić do jego dyspozycji:
3 604,50 zł.
Nadwyżka:
3 700 zł – 3 604,50 zł = 95,50 zł
może zostać przekazana na poczet egzekucji.
W tym przykładzie bank może więc przekazać komornikowi 95,50 zł.
A jeżeli na koncie jest mniej niż 3 604,50 zł?
Jeżeli w danym miesiącu dłużnik nie wykorzystał wcześniej kwoty wolnej, a dostępne środki wynoszą przykładowo:
2 000 zł,
to przy zwykłej egzekucji niealimentacyjnej bank co do zasady nie powinien przekazać tych pieniędzy komornikowi w ramach realizacji zajęcia rachunku, ponieważ mieszczą się one w miesięcznej kwocie wolnej.
Dłużnik może nimi dysponować – wypłacać gotówkę, dokonywać płatności kartą lub wykonywać przelewy – do czasu wykorzystania miesięcznego limitu.
Kwota wolna odnawia się każdego miesiąca
To bardzo ważna zasada.
Art. 54 Prawa bankowego posługuje się sformułowaniem:
„w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie”.
Oznacza to, że limit odnawia się wraz z rozpoczęciem kolejnego miesiąca kalendarzowego.
Niewykorzystana część kwoty wolnej nie kumuluje się jednak na kolejne miesiące.
Jeżeli w styczniu dłużnik wykorzysta tylko 1 000 zł z przysługującego limitu, pozostałe 2 604,50 zł nie zwiększy lutowej kwoty wolnej do 6 209 zł.
W lutym limit ponownie wynosi 3 604,50 zł.
Uwaga: liczy się również wcześniejsze wykorzystanie limitu
Częstym błędem jest przekonanie, że jeżeli w danej chwili saldo rachunku wynosi mniej niż 3 604,50 zł, wszystkie pieniądze zawsze są bezpieczne.
Nie zawsze.
Trzeba ustalić, jaka część miesięcznej kwoty wolnej została już wcześniej wykorzystana.
Przykład:
na początku miesiąca na koncie było 2 000 zł i właściciel rachunku wykorzystał całą tę kwotę.
Pozostaje mu:
3 604,50 zł – 2 000 zł = 1 604,50 zł
niewykorzystanej kwoty wolnej.
Jeżeli następnie na konto wpłynie 3 000 zł, nie oznacza to, że całe 3 000 zł będzie chronione.
Do wykorzystania pozostaje bowiem już tylko 1 604,50 zł miesięcznego limitu.
To bank realizuje kwotę wolną
W praktyce zajęcie rachunku przesyłane jest do banku, natomiast to bank realizujący zajęcie musi respektować ustawowe ograniczenia.
Już w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślano, że zwolnienie wynikające z art. 54 Prawa bankowego działa z mocy samej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrok z 26 czerwca 2007 r., sygn. I SA/Kr 1571/06 wskazał, że zwolnienie wynikające z art. 54 Prawa bankowego powinno być stosowane przez bank bez potrzeby uprzedniego uzyskiwania przez dłużnika odrębnej decyzji organu egzekucyjnego.
Mimo że orzeczenie zapadło pod rządami wcześniejszego sposobu obliczania kwoty wolnej, jego zasadnicza teza dotycząca działania ochrony ex lege pozostaje istotna.
Ex lege – ochrona wynika bezpośrednio z ustawy.
Egzekucja alimentów – tutaj kwota 3 604,50 zł nie chroni dłużnika
Najważniejszy wyjątek dotyczy egzekucji alimentacyjnej.
Zgodnie z aktualnym art. 1083 § 2 k.p.c.:
„Wierzytelności z rachunku bankowego podlegają egzekucji na zaspokojenie alimentów w pełnej wysokości”.
Przepis ten znajduje się również w aktualnym tekście jednolitym Kodeksu postępowania cywilnego ogłoszonym w 2026 r.
Oznacza to, że przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych zasadnicza kwota wolna z art. 54 Prawa bankowego nie znajduje zastosowania.
Potwierdził to jednoznacznie Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 9 września 2016 r., sygn. I ACa 435/16.
Sąd wskazał, że egzekucja wierzytelności alimentacyjnych z rachunku bankowego może być prowadzona bez ograniczenia wynikającego z art. 54 ust. 1 Prawa bankowego, ponieważ art. 1083 § 2 k.p.c. stanowi w tym zakresie regulację szczególną.
Lex specialis derogat legi generali – przepis szczególny wyłącza stosowanie przepisu ogólnego.
Niektóre świadczenia są chronione niezależnie od kwoty 3 604,50 zł
Oprócz zwykłej miesięcznej kwoty wolnej ustawodawca przewiduje również szczególną ochronę określonych świadczeń.
Art. 54a Prawa bankowego przewiduje ochronę środków pochodzących m.in. ze świadczeń, dodatków i zasiłków wskazanych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jest to ochrona odrębna od miesięcznego limitu z art. 54 ust. 1.
Dlatego nie można automatycznie zakładać, że po wykorzystaniu 3 604,50 zł każde kolejne środki wpływające na konto mogą zostać zabrane.
Trzeba jeszcze ustalić ich źródło i charakter prawny.
NSA: organ musi respektować środki ustawowo wyłączone spod egzekucji
Szczególnie ważne znaczenie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2019 r., sygn. II FSK 3034/18.
NSA analizował sytuację, w której z rachunku przekazano organowi egzekucyjnemu środki korzystające z ustawowej ochrony.
Sąd stwierdził, że art. 54a Prawa bankowego jest adresowany nie tylko do banków, lecz również do organów egzekucyjnych. Organ powinien ustalić, czy środki nie należą do kategorii wyłączonych spod egzekucji, a środki bezpodstawnie przekazane organowi mimo ustawowego wyłączenia powinny zostać zwrócone.
To bardzo istotna ochrona dłużnika.
Nie można przyjąć zasady:
„skoro bank już przelał pieniądze komornikowi lub organowi, sprawa jest zakończona”.
Jeżeli zajęte zostały środki, które z mocy ustawy nie podlegały egzekucji, istnieją instrumenty prawne służące zakwestionowaniu takiego działania.
Rachunek firmowy a kwota wolna
Art. 54 Prawa bankowego nie obejmuje każdego rachunku bankowego.
Przepis wprost wymienia:
rachunek oszczędnościowy, rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy oraz terminową lokatę oszczędnościową.
Nie należy więc automatycznie przenosić kwoty 3 604,50 zł na zwykły rachunek rozliczeniowy przedsiębiorcy służący prowadzeniu działalności gospodarczej.
Ochrona rachunku firmowego jest zasadniczo inna niż ochrona konsumenckiego rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego.
Rachunek wspólny nie daje wielokrotnej kwoty wolnej
Art. 54 ust. 2 Prawa bankowego rozstrzyga również kwestię rachunków prowadzonych dla kilku osób.
Przy rachunku wspólnym kwota wolna pozostaje w wysokości wynikającej z ust. 1 niezależnie od liczby współposiadaczy rachunku.
Nie jest więc tak, że małżonkowie posiadający wspólny rachunek otrzymują automatycznie:
2 × 3 604,50 zł.
Sama liczba współposiadaczy rachunku nie mnoży ustawowej kwoty wolnej.
Zajęcie wynagrodzenia i zajęcie rachunku to dwie różne rzeczy
W praktyce trzeba również odróżniać:
potrącenie z wynagrodzenia przez pracodawcę
od
egzekucji z rachunku bankowego, na który wynagrodzenie zostało przelane.
To dwa różne sposoby egzekucji regulowane odmiennymi przepisami.
Kwota wolna od potrąceń z wynagrodzenia nie jest tym samym co kwota wolna na rachunku bankowym.
W przypadku rachunku bankowego podstawowym przepisem pozostaje art. 54 Prawa bankowego.
Dlatego sformułowanie:
„komornik zawsze musi zostawić dłużnikowi minimalne wynagrodzenie”
jest nieprawidłowe.
Zakres ochrony zależy od tego, z jakiego składnika majątku prowadzona jest egzekucja.
Czy można samemu zapłacić dług z kwoty wolnej?
Tak.
Kwota wolna oznacza, że określonych środków nie wolno przymusowo przekazać w ramach realizacji zajęcia, ale środki te nadal pozostają własnością posiadacza rachunku.
Dłużnik może więc zdecydować o dobrowolnym przeznaczeniu ich na spłatę zadłużenia.
W zależności od procedur konkretnego banku może to nastąpić poprzez zwykły przelew, dyspozycję zapłaty albo inną formę udostępnioną przez bank.
Nie należy natomiast przedstawiać jako zasady, że zawsze konieczne jest składanie w banku specjalnego wniosku o „zwolnienie kwoty wolnej”. Sama ustawowa ochrona powstaje z mocy prawa.
Co zrobić, jeżeli bank zabrał za dużo?
Jeżeli bank przekazał środki pomimo obowiązującej ochrony, trzeba przede wszystkim ustalić:
rodzaj egzekucji, rodzaj rachunku, wysokość wykorzystanej w danym miesiącu kwoty wolnej, źródło zajętych pieniędzy oraz podstawę prawną egzekucji.
Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy doszło do naruszenia art. 54 lub art. 54a Prawa bankowego.
W zależności od rodzaju postępowania możliwe są m.in. środki przeciwko czynnościom egzekucyjnym, żądanie wyjaśnień od banku oraz dochodzenie zwrotu środków, które nie powinny zostać przekazane.
Ile więc komornik może zabrać z konta w 2026 roku?
Przy standardowym zajęciu rachunku osoby fizycznej, dotyczącym należności innych niż alimentacyjne:
3 604,50 zł miesięcznie pozostaje objęte ochroną wynikającą z art. 54 Prawa bankowego.
Jeżeli więc dłużnik nie wykorzystał jeszcze w danym miesiącu kwoty wolnej:
przy saldzie 3 000 zł – co do zasady nic nie zostanie przekazane;
przy saldzie 3 604,50 zł – co do zasady nic nie zostanie przekazane;
przy saldzie 3 700 zł – możliwe jest przekazanie 95,50 zł;
przy saldzie 5 000 zł – możliwe jest przekazanie maksymalnie 1 395,50 zł, oczywiście nie więcej niż wynosi pozostałe zadłużenie wraz z podlegającymi egzekucji należnościami.
Wyjątkiem jest przede wszystkim egzekucja alimentacyjna, w której art. 1083 § 2 k.p.c. pozwala prowadzić egzekucję z wierzytelności rachunku bankowego w pełnej wysokości.
Najważniejsza zasada na 2026 rok
Kwota wolna od zajęcia rachunku bankowego wynosi w 2026 roku 3 604,50 zł miesięcznie.
Nie jest to jednak „kwota, którą bank musi stale pozostawić na koncie”.
Jest to miesięczny ustawowy limit ochronny.
Trzeba też pamiętać, że:
ochrona nie działa w taki sam sposób przy alimentach;
niektóre świadczenia korzystają z dodatkowego, odrębnego wyłączenia spod egzekucji;
rachunek firmowy nie jest objęty art. 54 na takich samych zasadach jak ROR osoby fizycznej;
rachunek wspólny nie powoduje pomnożenia kwoty wolnej przez liczbę współposiadaczy.
Ignorantia iuris nocet – nieznajomość prawa szkodzi. W przypadku egzekucji znajomość granic zajęcia może jednak przede wszystkim zapobiec bezpodstawnemu pozbawieniu dłużnika środków, które ustawodawca wyłączył spod egzekucji.
📌Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Każda sprawa prawna – nawet pozornie prosta – może kryć w sobie istotne ryzyka, o których łatwo zapomnieć bez specjalistycznej wiedzy. Przepisy często są niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, dotychczasowego orzecznictwa oraz przyjętej strategii procesowej.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy realne możliwości działania oraz pomożemy wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego przypadku. Nasi eksperci z i Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa” wielokrotnie wspierali osoby, które uważały, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 665-444-245
📧 kontakt@prawnikwaw.com
Nie odkładaj decyzji na później – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu prawnego jest rozmowa z prawnikiem, który rzetelnie oceni Twoją sprawę.
Porady prawne mogą być udzielane online na terenie całej Polski, w tym na terenie Warszawy, Warszawy Praga-Południe, Koszalina, Mielna i Kołobrzegu.
🔹 Publikacja została przygotowana na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa przez ekspertów z Kancelarii Prawnej „Prawnik Warszawa”. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy indywidualną konsultację z prawnikiem.